Czy instytucje kultury posiadaj\u0105 strategie fundraisingowe? Z jakimi trudno\u015bciami mierzy si\u0119 fundraiser, rozpoczynaj\u0105c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z instytucj\u0105? Jakie s\u0105 korzy\u015bci i ryzyka w sytuacji, kiedy przy instytucji zostaje powo\u0142ana organizacja, kt\u00f3ra ma j\u0105 wspiera\u0107 w pozyskiwaniu funduszy? Dlaczego darczy\u0144c\u00f3w publicznych warto traktowa\u0107 tak samo dobrze, jak niepublicznych – i co to oznacza w praktyce? Na te i kilka innych pyta\u0144 odpowiedzia\u0142 Karol Wittels – prezes Fundacji Obserwatorium, fundraiser projektowy, doradca i trener w zakresie pozyskiwania funduszy ze \u015brodk\u00f3w publicznych.<\/p>\n\n\n\n
Karol Wittels:<\/strong> Podzia\u0142 na sektory – pozarz\u0105dowy i publiczny, ma znaczenie. Jedna rzecz, jest to kwestia formalno – prawna, dotycz\u0105ca na przyk\u0142ad tego, w jaki spos\u00f3b robi\u0107 zbi\u00f3rki. Kiedy pracowa\u0142em w TR Warszawa, zorganizowali\u015bmy akcj\u0119 \u201cKup sobie krzese\u0142ko\u201d. Formalnie akcji nie prowadzi\u0142 teatr, tylko dzia\u0142aj\u0105ca przy nim fundacja, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119d\u00f3w proceduralnych. Ale kiedy pr\u00f3bowali\u015bmy robi\u0107 rzeczy zwi\u0105zane z crowdfundingiem, to pojawi\u0142 si\u0119 problem wizerunkowy. Dosta\u0142em feedback, \u017ce nagle instytucja zaczyna zbiera\u0107 \u015brodki, czyli wysy\u0142a komunikat, \u017ce jej ich brakuje, a jednocze\u015bnie wynik\u0142a wtedy dyskusja wok\u00f3\u0142 \u201cdu\u017cych\u201d pieni\u0119dzy publicznych, jakie teatr dostaje. Kwestia wizerunkowa, kiedy rozmawiam z r\u00f3\u017cnymi osobami, jest cz\u0119sto poruszana. Przewa\u017ca opinia, \u017ce pozyskiwanie w ten spos\u00f3b funduszy przez instytucje publiczne to nie jest najlepsza formu\u0142a. <\/p>\n\n\n\n Pojawia si\u0119 te\u017c kwestia, nazwa\u0142bym to, na poziomie mentalnym – nieprzygotowania zespo\u0142u, braku wyznaczonej osoby, kt\u00f3ra mia\u0142aby za to odpowiada\u0107. Robi\u0105c tak\u0105 akcj\u0119 w instytucji, dobrze jest \u017ceby kluczowe postaci, w tym osoby zarz\u0105dzaj\u0105ce czy arty\u015bci, wyst\u0105pili na przyk\u0142ad w spocie. I tu jest cz\u0119sto du\u017cy op\u00f3r. <\/p>\n\n\n\n Jest wi\u0119c presja, \u017ceby pozyskiwa\u0107 \u015brodki, a jednocze\u015bnie brak zgody na to, \u017ce te\u017c musimy si\u0119 w to zaanga\u017cowa\u0107. Niezale\u017cnie od tego, czy jest to crowdfunding, czy sponsoring – s\u0105 to kwestie relacyjne, dwustronna sytuacja. A troch\u0119 pokutuje, szczeg\u00f3lnie w instytucjach artystycznych, a mniej w domach kultury, przekonanie, \u017ce \u201cnam si\u0119 nale\u017cy\u201d, bo jeste\u015bmy wa\u017cnym elementem kultury polskiej. By\u0107 mo\u017ce brzmi to troch\u0119 z\u0142o\u015bliwie, ale tak to odczuwam. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c sponsor\u00f3w. Ch\u0119tnie przyjmiemy sponsor\u00f3w, ale ostatnie miejsce gdzie mo\u017ce dotrze\u0107 sponsor, to drzwi na widowni\u0119, na kt\u00f3rych mo\u017ce zawiesi\u0107 logo. Dalej sponsor nie ma wst\u0119pu, bo tam ju\u017c jest cz\u0119\u015b\u0107 artystyczna. Chcemy pieni\u0119dzy, a jednocze\u015bnie chcemy pe\u0142nej niezale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Kwestia przygotowania szkoleniowego i wyposa\u017cenia w kompetencje zespo\u0142u to tylko jeden z element\u00f3w procesu. Je\u015bli nie ma otwarto\u015bci ze strony dyrekcji i pewnej elastyczno\u015bci ze strony ksi\u0119gowo\u015bci, wszelkie ruchy fundraisingowe, nawet w przypadku fundraisingu grantowego, s\u0105 strasznie trudne. Z perspektywy fundraisera, istotne jest \u017ceby zesp\u00f3\u0142 rozumia\u0142, czym zajmuje si\u0119 taka osoba, a czym si\u0119 nie zajmuje. Kiedy pracowa\u0142em w instytucji jako fundraiser grantowy, wiele os\u00f3b nie kojarzy\u0142o na czym polega moja praca, wcze\u015bniej nie by\u0142o takiego stanowiska. Nie rozumieli, \u017ce nie jestem czarodziejem. Potrzebuj\u0119 w zasadzie ich wszystkich, \u017ceby stworzy\u0107 dobry projekt czy ofert\u0119 sponsoringow\u0105, poniewa\u017c nie jestem w stanie wiedzie\u0107 wszystkiego o teatrze. Wypracowanie skutecznego systemu wsp\u00f3\u0142pracy wymaga\u0142o w ko\u0144cu procedur na poziomie dyrekcji. Je\u017celi mamy dzia\u0142a\u0107 sprawnie, ka\u017cdy dzia\u0142 przygotowuje do okre\u015blonego momentu w roku swoje zapotrzebowanie, a potem przesy\u0142a mi konkretne informacje. Bo je\u017celi mamy pozyska\u0107 sprz\u0119t, to ja nie jestem ekspertem od sprz\u0119tu, tylko od tego \u017ceby ten sprz\u0119t pozyska\u0107. Nie musz\u0119 mie\u0107 wiedzy technicznej. Z perspektywy pracy etatowej, pracownika wewn\u0105trz instytucji, najistotniejsze by\u0142o, \u017ceby wypracowa\u0107 procedury dostarczania takich informacji od zespo\u0142u. A je\u017celi nawet zlecamy to komu\u015b z zewn\u0105trz, zesp\u00f3\u0142 i tak musi wykona\u0107 ca\u0142\u0105 t\u0119 prac\u0119. Musi by\u0107 wtedy osoba, kt\u00f3ra to zbierze i mi przeka\u017ce. Najcz\u0119\u015bciej pracuj\u0119 wtedy z dyrektorem.<\/p>\n\n\n\n KW: <\/strong>Powiedzia\u0142bym bardziej szczeg\u00f3\u0142owo: najpierw s\u0105 potrzeby, potem ich pozycjonowanie do dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w. Poniewa\u017c potrzeb zawsze jest wi\u0119cej ni\u017c mo\u017cliwo\u015bci, jest decyzja (nie moja), na co szukamy \u015brodk\u00f3w. Wtedy wracam po wi\u0119cej informacji. Ale zawsze jest to proces wielostronny, zbieramy informacje z r\u00f3\u017cnych dzia\u0142\u00f3w i zespo\u0142\u00f3w. Kiedy pracowa\u0142em w TR Warszawa, kt\u00f3ry du\u017co je\u017adzi na zagraniczne festiwale, by\u0142 to jeden z naszych cel\u00f3w fundraisingowych. Je\u017celi mam o tym napisa\u0107, musz\u0119 mie\u0107 wiedz\u0119, co to s\u0105 za festiwale, ale nie musz\u0119 ich zna\u0107 osobi\u015bcie. W zwi\u0105zku z tym na pocz\u0105tku chodzi\u0142em i prosi\u0142em – o opisy, o linki, zadawa\u0142em du\u017co pyta\u0144. W pewnym momencie ta wiedza zacz\u0119\u0142a by\u0107 gromadzona w konkretnym miejscu na dysku i w razie potrzeby ju\u017c tylko ustala\u0142em szczeg\u00f3\u0142y. Ale by\u0142 to proces prawie dwuletni, zanim naprawd\u0119 sprawnie zacz\u0119\u0142o to funkcjonowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n KW: <\/strong>Poza teatrem, w kt\u00f3rym sam tak\u0105 strategi\u0119 wypracowa\u0142em, nie spotka\u0142em si\u0119 w swojej praktyce z instytucj\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142aby swoj\u0105 strategi\u0119 fundraisingow\u0105. Instytucji, kt\u00f3re maj\u0105 strategie rozwoju uwzgl\u0119dniaj\u0105ce aspekt finansowy, r\u00f3wnie\u017c jest niewiele. Podej\u015bcie jest zazwyczaj raczej \u017cyczeniowe ni\u017c oparte na realiach. Najcz\u0119\u015bciej w instytucjach nie ma do tego oddelegowanej osoby, tylko robi to kto\u015b dodatkowo, przy okazji. Tutaj wi\u0119c tego elementu strategicznego w og\u00f3le nie widz\u0119. <\/p>\n\n\n\n O ile os\u00f3b, kt\u00f3re pozyskuj\u0105 \u015brodki jest sporo, prawie ka\u017cda instytucja jako\u015b tego pr\u00f3buje, to jednak rzadko s\u0105 to osoby oddelegowane tylko do tego, a ju\u017c zupe\u0142nie brakuje os\u00f3b, kt\u00f3re my\u015bl\u0105 d\u0142ugofalowo i uwzgl\u0119dniaj\u0105 przy tym r\u00f3\u017cne aspekty, takie jak w\u0142a\u015bnie rozw\u00f3j publiczno\u015bci, rzecznictwo czy elementy diagnostyczne i ewaluacj\u0119. Tylko instytucje typu POLIN robi\u0105 to w ten spos\u00f3b w Polsce.<\/p>\n\n\n\n KW: <\/strong>Na pewno jest to dobre narz\u0119dzie. Tak dzia\u0142a cho\u0107by Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni i Gdy\u0144skie Centrum Filmowe. To si\u0119 dzieje, ale nie powiedzia\u0142bym, \u017ce jest super popularne. Na pewno to si\u0119 dzieje w instytucjach, kt\u00f3re maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 w obszarze zarz\u0105dzania. Ma to sens w instytucjach artystycznych, a ju\u017c mniejszy przy samorz\u0105dowych o\u015brodkach kultury, gdzie jest du\u017ca rotacja dyrektor\u00f3w. Im bardziej stabilna instytucja, tym \u0142atwiej z takiego narz\u0119dzia korzysta\u0107. Bo przecie\u017c trzeba ustali\u0107 na przyk\u0142ad, kto b\u0119dzie w zarz\u0105dzie takiej organizacji i jakie b\u0119d\u0105 jej relacje formalne z instytucj\u0105. Na ile jest po\u0142\u0105czony, a na ile niezale\u017cny. Co si\u0119 stanie, je\u015bli osoby b\u0119d\u0105ce w zarz\u0105dzie organizacji, odejd\u0105 z instytucji.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Dok\u0142adnie tak. Sam przechodzi\u0142em kiedy\u015b podobn\u0105 kontrol\u0119 z ramienia samorz\u0105du. To wzbudza w\u0105tpliwo\u015bci nie tylko \u201czazdrosnych\u201d NGO, ale te\u017c urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> W kwestii wk\u0142ad\u00f3w w\u0142asnych do projekt\u00f3w, jest tutaj du\u017ce niezrozumienie. Kiedy prowadz\u0119 szkolenia, jestem zaskoczony jak ma\u0142o kreatywne jest podej\u015bcie instytucji do w\u0142asnych zapis\u00f3w w bud\u017cecie. Staram si\u0119 przekonywa\u0107, \u017ce pierwszym krokiem, kt\u00f3ry nale\u017cy zrobi\u0107, jest analiza w\u0142asnego bud\u017cetu. Najcz\u0119\u015bciej jest tak, \u017ce instytucja chce pozyska\u0107 80% bud\u017cetu projektu z ministerstwa, a tych kolejnych 20% szuka gdzie\u015b na zewn\u0105trz, podczas gdy tak naprawd\u0119 ma te 20% w swoim bud\u017cecie. Jest zawsze wok\u00f3\u0142 tego d\u0142uga dyskusja. Ale to te\u017c najcz\u0119\u015bciej wynika niestety z faktu, \u017ce osoby kt\u00f3re si\u0119 tym zajmuj\u0105 to nie s\u0105 osoby dedykowane pozyskiwaniu funduszy. Nie maj\u0105 \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z ksi\u0119gow\u0105, a cz\u0119sto nawet si\u0119 tym niespecjalnie interesuj\u0105. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce w domu kultury, kt\u00f3ry ma pi\u0119ciu pracownik\u00f3w, zatrudnianie dodatkowej osoby od funduszy jest nierealne. Nie zgodz\u0119 si\u0119 natomiast z tez\u0105, \u017ce zupe\u0142nie si\u0119 o tym nie my\u015bli. Os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 pozyskiwa\u0107 \u015brodki jest coraz wi\u0119cej, tylko nie robi\u0105 tego systematycznie ani strategicznie, ale raczej na zasadzie szybkiej mobilizacji w przerwie mi\u0119dzy kolejnymi wydarzeniami. Najcz\u0119\u015bciej brakuje nawet zaplanowanego kalendarza termin\u00f3w konkurs\u00f3w. Z jednej strony rozumiem ten brak czasu, ale ju\u017c na poziomie dyrektora trudno mi zrozumie\u0107 brak \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce skuteczny fundraising wymaga cho\u0107by zaanga\u017cowania pracownik\u00f3w na okre\u015blonych odcinkach czasu i odpuszczenia wtedy na innych polach. Tutaj to niezrozumienie moim zdaniem jest bardzo du\u017ce, ale poziom dzia\u0142a\u0144 w celu pozyskania dodatkowych funduszy ro\u015bnie i powiedzia\u0142bym nawet, \u017ce napotykam zaskakuj\u0105co ciekawe pomys\u0142y na to, sk\u0105d mo\u017cna pozyska\u0107 fundusze. <\/p>\n\n\n\n Natomiast je\u015bli chodzi o dodatkowe efekty fundraisingu, o ile pozyskiwaniem nie zajmuje si\u0119 kto\u015b, kto jednocze\u015bnie pracuje przy marketingu czy promocji, tutaj zrozumienie jest raczej zerowe. Przy czym moim zdaniem, rzecznictwo jest nie tyle korzy\u015bci\u0105 czy efektem, co narz\u0119dziem fundraisingu. Na pewno pozyskiwanie \u015brodk\u00f3w buduje wizerunek, ale rzecznictwo jest po prostu niezb\u0119dnym elementem pisania projekt\u00f3w. O ile bardzo dobry projekt by\u0107 mo\u017ce si\u0119 obroni, o tyle ju\u017c dobry zniknie w morzu innych projekt\u00f3w. My\u015blenie o tym, \u017ce konkursy s\u0105 zupe\u0142nie obiektywne jest iluzj\u0105. Wa\u017cne jest nie tylko to na co si\u0119 daje, ale te\u017c komu. Mam du\u017cy sprzeciw na robienie medialnego szumu co roku przez instytucje, kt\u00f3re nie dosta\u0142y dotacji. Nie zawsze s\u0105 to s\u0142uszne pretensje, zw\u0142aszcza w przypadku projekt\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 kiepsk\u0105 punktacj\u0119. Warto by\u0107 mo\u017ce pomy\u015ble\u0107 o takich dzia\u0142aniach, jak zaproszenie pracownik\u00f3w ministerstwa czy samorz\u0105du na spektakle czy wystaw\u0119 – \u017ceby mieli okazj\u0119 zobaczy\u0107, jak bardzo jest warto\u015bciowe to, na co te \u015brodki przeznaczamy. Bardzo wa\u017cne jest informowanie o tym, co si\u0119 robi i budowanie relacji, jak cho\u0107by wys\u0142anie kartki \u015bwi\u0105tecznej. Nie ograniczanie si\u0119 do minimum, jakim jest za\u0142\u0105czenie kopii plakatu do sprawozdania, ale pokazywanie ca\u0142ej warto\u015bci tego, co robimy. Zach\u0119canie tych os\u00f3b do tego, \u017ceby by\u0142y naszymi rzecznikami w swoich instytucjach. W TR Warszawa uda\u0142o nam si\u0119 nawi\u0105za\u0107 tego typu relacje z Instytutem Adama Mickiewicza czy Instytutem Teatralnym. Pracownicy tych instytucji cz\u0119sto go\u015bcili na naszych spektaklach i mia\u0142o to wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 i klimat naszej wsp\u00f3\u0142pracy, niezale\u017cnie od relacji z ministerstwem.<\/p>\n\n\n\n KW: <\/strong>Absolutnie tak, jestem zwolennikiem aby nie rozr\u00f3\u017cnia\u0107 darczy\u0144c\u00f3w na prywatnych i publicznych, ale aby wszystkich traktowa\u0107 jako tych, o kt\u00f3rych trzeba zadba\u0107. Nie wychodzi\u0107 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce kiedy dostali\u015bmy pieni\u0105dze, to nie musimy si\u0119 w og\u00f3le odzywa\u0107 a\u017c do rozliczenia projektu.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Tutaj wchodzi ten element rozwoju publiczno\u015bci, \u017ce darczy\u0144ca te\u017c mo\u017ce by\u0107 widzem, jakkolwiek nie b\u0119d\u0105 uog\u00f3lnione te poj\u0119cia. Badanie dotycz\u0105ce uczestnictwa w kulturze w Warszawie, przeprowadzone trzy lata temu, jako jedn\u0105 z kategorii odbiorc\u00f3w wymienia min. osoby, kt\u00f3re jednocze\u015bnie s\u0105 odbiorcami kultury i pracownikami sektora kultury na r\u00f3\u017cnych poziomach. Pracownicy cho\u0107by Ministerstwa Kultury, te\u017c uczestnicz\u0105 w kulturze i jest to grupa wcale niema\u0142a z perspektywy warszawskich instytucji. Tak samo pracownicy biur czy wydzia\u0142\u00f3w kultury. Tego te\u017c, mam wra\u017cenie, wcale si\u0119 nie bierze pod uwag\u0119. <\/p>\n\n\n\n Wracaj\u0105c do dzi\u0119kowania, przypomnia\u0142a mi si\u0119 organizacja, kt\u00f3ra pozyskuje \u015brodki na bardzo r\u00f3\u017cnych szczeblach miejskich, a kt\u00f3ra co roku robi autorskie, bardzo \u0142adne kartki \u015bwi\u0105teczne i wysy\u0142a je do wszystkich biur i wydzia\u0142\u00f3w, nie tylko tych z kt\u00f3rych akurat dostaje fundusze. I co roku, gdy wchodz\u0119 do tych wydzia\u0142\u00f3w, wsz\u0119dzie widz\u0119 przywieszone na \u015bcianie ich kartki, co roku inn\u0105. Jest to co\u015b niby niezobowi\u0105zuj\u0105cego, ale skoro Ci pracownicy je wieszaj\u0105, to one musz\u0105 co\u015b znaczy\u0107. KW:<\/strong> Na pewno te osoby b\u0119d\u0105 jeszcze bardziej do nas przywi\u0105zane, skoro nas wspar\u0142y. A je\u017celi b\u0119d\u0105 wiedzia\u0142y, na co przeznaczyli\u015bmy te pieni\u0105dze, tym ch\u0119tniej na to przyjd\u0105. <\/p>\n\n\n\n Kiedy pozyskujemy sponsor\u00f3w, bardzo cz\u0119sto chc\u0105 pakiety bilet\u00f3w na wydarzenia – nie tylko dla swoich pracownik\u00f3w, ale te\u017c dla kluczowych klient\u00f3w. Spo\u015br\u00f3d tych os\u00f3b, kt\u00f3re do nas w ten spos\u00f3b przyjd\u0105, jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 wr\u00f3ci. <\/p>\n\n\n\n Dobrym przyk\u0142adem jest Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego, kt\u00f3re wesz\u0142o kiedy\u015b we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z jednym z warszawskich teatr\u00f3w. By\u0142o to bardzo fajne, krzy\u017cowe po\u0142\u0105czenie organizacji, instytucji, sponsor\u00f3w i rozwijania publiczno\u015bci. Towarzystwo mia\u0142o partner\u00f3w i sponsor\u00f3w, dla kt\u00f3rych teatr nieodp\u0142atnie – staj\u0105c si\u0119 jednym z tych partner\u00f3w, wystawia\u0142 raz w roku spektakl. Towarzystwo mog\u0142o w ten spos\u00f3b podzi\u0119kowa\u0107 sponsorom, ale teatr te\u017c mia\u0142 z tego korzy\u015bci, zyskuj\u0105c do nich dost\u0119p, mog\u0105c porozmawia\u0107 po spektaklu. Bardzo ciekawa transakcja wi\u0105zana. Ale nie spotka\u0142em wi\u0119cej takich sytuacji.<\/p>\n\n\n\n KW: <\/strong>W kontek\u015bcie rozwoju publiczno\u015bci jest jeszcze wa\u017cna taka perspektywa, w kt\u00f3rej osoba pozyskuj\u0105ca \u015brodki nie tylko stara si\u0119 o pozyskanie ich na bie\u017c\u0105ce potrzeby, ale te\u017c w pewien spos\u00f3b reaguje, kreuj\u0105c projekty. W NGOsach jest to norm\u0105, natomiast w instytucjach nadal jest to trudne, \u017ceby zaplanowa\u0107 co\u015b, co przynosi nam dodatkowe pieni\u0105dze i korzy\u015bci. Pami\u0119tam projekty, kt\u00f3re realizowali\u015bmy w teatrze z programu Kultura Dost\u0119pna, w ramach kt\u00f3rych na spektakle przyje\u017cd\u017ca\u0142y osoby z ma\u0142ych miejscowo\u015bci, wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w warsztatach, a nast\u0119pnie w spektaklu. Z perspektywy d\u0142ugofalowej, jest to wychowywanie sobie publiczno\u015bci. Trafi\u0142o do nas wiele os\u00f3b, kt\u00f3re inaczej nigdy by do nas nie dotar\u0142y. Nie mam dok\u0142adnych danych, ile faktycznie os\u00f3b wr\u00f3ci\u0142o po tych projektach, ale odzywa\u0142y si\u0119 do mnie osoby z tych grup, kt\u00f3re pyta\u0142y o mo\u017cliwo\u015b\u0107 za\u0142atwienia zni\u017cki dla nich. Czyli planowali wr\u00f3ci\u0107. Drugi przyk\u0142ad, to osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami sensorycznymi. Uwa\u017cam, \u017ce jest to bardzo dobry kierunek. W pewnym momencie, w ramach pozyskanego projektu zacz\u0119li\u015bmy robi\u0107 audiodeskrypcje spektakli. Wesz\u0142o to z czasem w sta\u0142y repertuar, przynajmniej raz w miesi\u0105cu by\u0142 taki spektakl, ju\u017c w pe\u0142ni biletowany. I zawsze zbiera\u0142a si\u0119 grupa ch\u0119tnych.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Rol\u0105 fundraisera, zw\u0142aszcza je\u015bli na sta\u0142e wsp\u00f3\u0142pracuje z instytucj\u0105, jest r\u00f3wnie\u017c kreowanie jak najbardziej korzystnych sytuacji i uczestniczenie w rozwoju tej instytucji.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Dla wielu instytucji i organizacji, kt\u00f3re nie maj\u0105 bud\u017cetu na fundraising, na pewno cenne s\u0105 osoby, kt\u00f3re s\u0105 w stanie um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na success fee<\/em> – i dla instytucji jest to bezpieczniejsza forma. Oczywi\u015bcie, taka sytuacja jest moim ryzykiem, wi\u0119c kosztuje to wtedy du\u017co wi\u0119cej. Na pewno warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na do\u015bwiadczenie oraz na to, o co nas taka osoba pyta. Czy przyjmuje wszystko, co proponujemy, czy jednak ocenia rzetelnie szanse, jaki jest sens w og\u00f3le pr\u00f3bowa\u0107 z danego \u017ar\u00f3d\u0142a. Przy zatrudnianiu kogo\u015b na d\u0142u\u017cej, zwr\u00f3ci\u0142bym uwag\u0119 na to, czy osoba od razu siada i zaczyna pisa\u0107 projekty, czy po\u015bwi\u0119ca troch\u0119 czasu na poznanie instytucji i jej specyfiki. Cz\u0119sto jest oczekiwanie, \u017ceby taka osoba od razu przyst\u0105pi\u0142a do pisania projekt\u00f3w. Na wdro\u017cenie si\u0119 w nowej instytucji, poznanie jej, s\u0105 potrzebne co najmniej 2-3 miesi\u0105ce. Rozumiem, \u017ce jest to czas, za kt\u00f3ry instytucja te\u017c musi mie\u0107 za co zap\u0142aci\u0107. Ja w takiej sytuacji zaproponowa\u0142em stworzenie w tym czasie strategii fundraisingowej, co da\u0142o mi szans\u0119 na poznanie dobrze instytucji, a by\u0142o ju\u017c konkretnym, u\u017cytecznym efektem pracy. <\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Dobrze, aby otwarto\u015b\u0107 by\u0142a w obie strony. Po pierwsze \u017ceby sam fundraiser nie twierdzi\u0142, \u017ce pozyska od razu miliony, po drugie \u017ceby instytucja nie mia\u0142a tego typu oczekiwa\u0144. Efektywniejsza na pewno jest wsp\u00f3\u0142praca zaplanowana na d\u0142u\u017cej, ni\u017c przy pojedynczych przedsi\u0119wzi\u0119ciach. Powiem szczerze, \u017ce raczej ju\u017c nie zdarza mi si\u0119 zdecydowa\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy pojedynczych projektach. Nak\u0142ad pracy i czasu, \u017ceby pozna\u0107 dan\u0105 instytucj\u0119, jest zbyt du\u017cy.<\/p>\n\n\n\n KW:<\/strong> Ju\u017c bardziej od strony trenera, ni\u017c fundraisera dodam, \u017ce spotykam na szkoleniach wiele os\u00f3b, kt\u00f3re pisz\u0105 czy w inny spos\u00f3b pozyskuj\u0105 fundusze, kt\u00f3rym brakuje nie tyle umiej\u0119tno\u015bci pisania czy pozyskiwania, ale szerszego my\u015blenia o swojej instytucji czy organizacji. Zawsze podkre\u015blam, \u017ce stworzenie oferty czy wniosku jest to ostateczny krok tej pracy, a nie pierwszy. Potrzebne jest spojrzenie na w\u0142asn\u0105 instytucj\u0119 w du\u017cym obrazku.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n JE\u015aLI INTERESUJE WAS MO\u017bLIWO\u015a\u0106 WSP\u00d3\u0141PRACY Z MOIM GO\u015aCIEM, KONIECZNIE ODWIED\u0179CIE STRON\u0118 FUNDACJI OBSERWATORIUM: <\/p>\n\n\n\n Fundacja Obserwatorium<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n JE\u015aLI ZAINTERESOWA\u0141Y WAS PRZYK\u0141ADY, O KT\u00d3RYCH ROZMAWIALI\u015aMY, WARTO ZAJRZE\u0106 NA TE STRONY:<\/p>\n\n\n\nSF: A je\u017celi jestem tak\u0105 osob\u0105 w swojej instytucji, kt\u00f3ra uwierzy\u0142a w fundraising, ma pomys\u0142y, chce sama zacz\u0105\u0107 lub zaprosi\u0107 kogo\u015b do wsp\u00f3\u0142pracy, to jak najpierw musz\u0119 przygotowa\u0107 sw\u00f3j zesp\u00f3\u0142? Kt\u00f3re kompetencje czy wiedza w zespole s\u0105 kluczowe dla skuteczno\u015bci takiego procesu?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Najpierw musimy zmapowa\u0107 potrzeby i dopiero wtedy mo\u017cemy usi\u0105\u015b\u0107 z tak\u0105 osob\u0105 decyzyjn\u0105 i zastanowi\u0107 si\u0119, z kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3ra potrzeba mo\u017ce by\u0107 zrealizowana. Jak wygl\u0105da p\u00f3\u017aniej taka wsp\u00f3\u0142praca?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: W pana praktyce zawodowej, wi\u0119cej jest propozycji wsp\u00f3\u0142pracy przy dzia\u0142aniach strategicznych, budowaniu lub realizacji strategii, czy raczej przy poszczeg\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119ciach?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Ten brak strategicznego my\u015blenia mocno uderza. TR Warszawa czy POLIN to instytucje, przy kt\u00f3rych dzia\u0142aj\u0105 organizacje pozarz\u0105dowe, pozyskuj\u0105ce dla nich fundusze (przy TR Warszawa w tej chwili ju\u017c nie). Jest wielu przeciwnik\u00f3w takiej sytuacji, zw\u0142aszcza w trzecim sektorze mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 o \u201ctych zach\u0142annych\u201d instytucjach, kt\u00f3re nie do\u015b\u0107 \u017ce maj\u0105 sta\u0142e subwencje, to jeszcze zak\u0142adaj\u0105 sobie fundacje, \u017ceby zabiera\u0107 nam pieni\u0105dze z konkurs\u00f3w. Jest to szkodliwa narracja, poniewa\u017c mo\u017cliwo\u015bci jest wiele, a faktycznie organizacje pozarz\u0105dowe maj\u0105 ich prawnie wi\u0119cej. A jednak s\u0105 przyk\u0142ady takich wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3re si\u0119 sprawdzaj\u0105. Czy jest to dobry kierunek? I czy jest to popularne rozwi\u0105zanie?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Jest tu du\u017co ryzyk, kt\u00f3re trzeba przewidzie\u0107. Wizerunkowych, a tak\u017ce w zakresie przep\u0142ywu pieni\u0119dzy.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Pami\u0119tam, \u017ce kiedy jeszcze mia\u0142am wy\u0142\u0105cznie trzecio sektorow\u0105 perspektyw\u0119, zastanawia\u0142o mnie, czemu tak cz\u0119sto instytucje, maj\u0105c sta\u0142y bud\u017cet, a wi\u0119c potencjalne wk\u0142ady w\u0142asne, o tak ma\u0142o wnioskuj\u0105. My przecie\u017c, nie maj\u0105c sta\u0142ych subwencji, potrafili\u015bmy pozyska\u0107 du\u017co wi\u0119cej. Teraz ju\u017c troch\u0119 rozumiem: \u017ce w\u0142a\u015bnie chocia\u017cby nie ma tam os\u00f3b za to odpowiedzialnych. Ale te\u017c by\u0107 mo\u017ce ten sta\u0142y bud\u017cet sprawia, \u017ce motywacja do pozyskania dodatkowych \u015brodk\u00f3w jest mniejsza? I czy to w\u0142a\u015bnie tutaj nie jest kluczowe, \u017ceby m\u00f3wi\u0107 o tych dodatkowych aspektach fundraisingu, np. \u017ce fundraising jest to w\u0142a\u015bnie praca z publiczno\u015bci\u0105, zapraszanie do zupe\u0142nie nowego poziomu zaanga\u017cowania? Okazj\u0105 do m\u00f3wienia o warto\u015bci naszej pracy – czyli ta rola rzecznicza. Czy to jest tak, \u017ce o tym si\u0119 m\u00f3wi jeszcze za ma\u0142o? Oczywi\u015bcie, kluczowa jest ta perspektywa finansowa, po to rozwa\u017camy fundraising, ale cz\u0119sto zapomina si\u0119 o celach pozafinansowych. Pami\u0119tam takie kampanie fundraisingowe, w tym w\u0142asne, gdzie wynik finansowy by\u0142 taki sobie, ale po ewaluacji okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce mo\u017cemy je uzna\u0107 za sukces, tak du\u017co mieli\u015bmy z nich innych korzy\u015bci: wizerunkowych, partnerskich.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Z tego wniosek, \u017ce grantodawc\u00f3w nale\u017cy traktowa\u0107 tak jak innych darczy\u0144c\u00f3w: mie\u0107 relacje, dba\u0107 o te relacje, dawa\u0107 feedback, umie\u0107 podzi\u0119kowa\u0107.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Pami\u0119tam tak\u0105 sytuacj\u0119 ze szko\u0142y fundraisingu, kiedy na zako\u0144czenie mieli\u015bmy przygotowa\u0107 plan kampanii i by\u0142a tam szansa otrzymania pieni\u0119dzy na realizacj\u0119 tej kampanii. Wygra\u0142a wtedy organizacja, kt\u00f3ra jedyna wpad\u0142a na to, \u017ceby opr\u00f3cz samego wniosku, napisa\u0107 te\u017c do organizatora list z apelem o wsparcie. Bardzo prosty patent, a jednak nikt na to nie wpad\u0142. Mam te\u017c wra\u017cenie, \u017ce ma\u0142o praktykowane jest u nas dzi\u0119kowanie. Cz\u0119sto wida\u0107 to na przyk\u0142adzie kampanii crowdfundingowych, kt\u00f3re koncepcyjnie s\u0105 super, ale zdarza si\u0119, \u017ce brakuje p\u00f3\u017aniej czasu na podzi\u0119kowanie darczy\u0144com. A przecie\u017c statystyki m\u00f3wi\u0105 do nas twardymi danymi, jak du\u017cy procent ludzi wraca do nas tylko dlatego, \u017ce im podzi\u0119kowali\u015bmy.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Natomiast jako narz\u0119dzie rozwoju publiczno\u015bci, fundraising rozumiem w r\u00f3\u017cnych kontekstach. Je\u017celi my\u015blimy o finansowaniu spo\u0142eczno\u015bciowym, gros<\/em> os\u00f3b kt\u00f3re nam co\u015b wp\u0142aci, b\u0119d\u0105 to nasi odbiorcy.<\/p>\n\n\n\nSF: Czy to co\u015b zmienia w naszych relacjach z publiczno\u015bci\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Jest chyba jeszcze przed nami kwestia przej\u015bcia od traktowania si\u0119 konkurencyjnie do \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce komunikat o wspieraniu kultury jest nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 spraw\u0105. <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskania dodatkowych \u015brodk\u00f3w sprawi\u0142a, \u017ce w instytucji pojawi\u0142a si\u0119 nowa publiczno\u015b\u0107, a dzia\u0142ania okaza\u0142y si\u0119 na tyle warto\u015bciowe, \u017ce warto je by\u0142o w\u0142\u0105czy\u0107 do programu ju\u017c poza projektem. Wa\u017cna jest tutaj umiej\u0119tno\u015b\u0107 reagowania na pojawiaj\u0105ce si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Ko\u0144cz\u0105c ju\u017c, chcia\u0142am zapyta\u0107 o standardy wsp\u00f3\u0142pracy z fundraiserem, z perspektywy instytucji. \u015aledz\u0105c r\u00f3\u017cne fora i portale, mam wra\u017cenie \u017ce \u0142atwo jest da\u0107 si\u0119 naci\u0105gn\u0105\u0107 nieodpowiedzialnym osobom, kt\u00f3re chc\u0105 od nas sporych pieni\u0119dzy i twierdz\u0105, \u017ce pozyskaj\u0105 dla nas \u015brodki na cokolwiek potrzebujemy. Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, kiedy szukamy takiej osoby do wsp\u00f3\u0142pracy, kiedy na przyk\u0142ad chcemy mie\u0107 fundraisera zewn\u0119trznego?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Wa\u017cn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 jest to, \u017ce je\u015bli podejmujemy tego typu wsp\u00f3\u0142prac\u0119, nie mo\u017cemy oczekiwa\u0107 natychmiastowych efekt\u00f3w. Jest potrzebny czas na poznanie si\u0119 i dobrym pomys\u0142em jest um\u00f3wienie si\u0119 najpierw na rozpoznanie strategiczne i wytyczenie cho\u0107by ramowej strategii. <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SF: Czy jest jeszcze co\u015b, co warto by by\u0142o doda\u0107 na koniec?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n