{"id":218,"date":"2022-02-22T08:30:00","date_gmt":"2022-02-22T07:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/?p=218"},"modified":"2022-02-22T09:42:48","modified_gmt":"2022-02-22T08:42:48","slug":"ekonomia-cyrkularna-w-instytucjach-kultury-kiedy-ma-sens-zawsze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/?p=218","title":{"rendered":"Ekonomia cyrkularna w instytucjach kultury. Kiedy ma sens? Zawsze!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W publikacji \u201cZielona instytucja kultury\u201d Joanna Tabaka opisuje trzy poziomy stawania si\u0119 instytucj\u0105 realizuj\u0105c\u0105 polityk\u0119 zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Wewn\u0119trzny &#8211; zwi\u0105zany z zarz\u0105dzaniem zasobami. Programowy  uwzgl\u0119dnianie edukacji ekologicznej w naszej ofercie. Zewn\u0119trzny &#8211; czyli podejmowane wsp\u00f3\u0142prace i odpowiedzialne dobieranie partner\u00f3w. Wszystkie one maj\u0105 bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na nasze finanse. Jak w praktyce wdro\u017cy\u0107 zasady ekonomii cyrkularnej i dlaczego warto to robi\u0107? Kt\u00f3re dzia\u0142ania w instytucji najbardziej przyczyniaj\u0105 si\u0119 do marnowania zasob\u00f3w? Czy instytucja kultury mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 <em>greenwashingu<\/em>? Podczas naszej rozmowy pad\u0142o wiele podobnych pyta\u0144 i jeszcze wi\u0119cej odpowiedzi. Zapraszamy!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sztuka Fundraisingu: Ekologia i ekonomia to w rzeczywisto\u015bci nieroz\u0142\u0105czne zagadnienia. Obalasz wiele mit\u00f3w dotycz\u0105cych tego, \u017ce nie trzeba mie\u0107 od razu ogromnego bud\u017cetu, \u017ceby by\u0107 ekologicznym, a jednocze\u015bnie du\u017cy nacisk k\u0142adziesz na odpowiedzialne zarz\u0105dzanie w\u0142asnymi zasobami, w tym ekologi\u0119 cyrkularn\u0105, co przek\u0142ada si\u0119 na nasze finanse. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, bycie \u201czielon\u0105\u201d instytucj\u0105 kultury po prostu si\u0119 op\u0142aca. Ale jak si\u0119 do tego przygotowa\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Joanna Tabaka:<\/strong> Zacznijmy od tego, \u017ce zielone tematy w instytucjach cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 oddolnie. Je\u015bli jeste\u015bmy dyrektorem lub dyrektork\u0105 instytucji, warto je po prostu legitymizowa\u0107, bo cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie z tym jest problem. Istotne jest te\u017c wyznaczenie os\u00f3b odpowiedzialnych za ten proces, inaczej jest ryzyko, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 si\u0119 rozmyje. Wa\u017cna jest demokratyzacja procesu bo tym, z czym cz\u0119sto b\u0119dziemy musieli si\u0119 zmierzy\u0107 jest op\u00f3r pracownik\u00f3w, a ka\u017cda zmiana go wywo\u0142uje Zacz\u0119\u0142abym przede wszystkim od audytu, kt\u00f3ry poka\u017ce nam, w jakim punkcie jeste\u015bmy &#8211; bez tego nie b\u0119dziemy mogli mierzy\u0107 efekt\u00f3w wprowadzonych praktyk. Je\u015bli podejmujemy jakie\u015b dzia\u0142anie i nie widzimy jego efekt\u00f3w, jest to demotywuj\u0105ce. Mo\u017cemy zaprosi\u0107 zewn\u0119trznych audytor\u00f3w, ale moim zdaniem wiele rzeczy mo\u017cemy sami kontrolowa\u0107. Monitorowanie medi\u00f3w (pr\u0105d, woda, gaz), liczby zu\u017cytych work\u00f3w na \u015bmieci, poziom zu\u017cycia wody czy \u015brodk\u00f3w czysto\u015bci, ilo\u015b\u0107 zu\u017cytych ryz papieru, cyfrowy \u015blad w\u0119glowy strony www instytucji &#8211; takie rzeczy mo\u017cemy wyliczy\u0107 samodzielnie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Wyobra\u017cam sobie, \u017ce w sytuacji kiedy to my jeste\u015bmy osob\u0105 w instytucji kultury, kt\u00f3ra chce przekona\u0107 do tego dyrekcj\u0119, kt\u00f3ra niekoniecznie w naszym poczuciu zrozumie nas na poziomie idei, to ten argument finansowy mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kluczowy?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT:<\/strong> Tak, to s\u0105 bardzo konkretne liczby. Ale tak jak z ka\u017cdym nowym tematem, zawsze s\u0105 trudno\u015bci, dop\u00f3ki on si\u0119 nie \u201coswoi\u201d. Tak samo jest z ekologi\u0105. Jest to nowy obszar w instytucjach kultury, cho\u0107 tylko pozornie, bo instytucje du\u017co ju\u017c w tym zakresie robi\u0105. Niestety, zbyt rzadko si\u0119 tym dziel\u0105 i jest to cz\u0119ste zaniedbanie w kontek\u015bcie tego typu dzia\u0142a\u0144. Wracaj\u0105c do meritum, po pierwsze wi\u0119c musimy znale\u017a\u0107 sojusznik\u00f3w. Nast\u0119pnie zmapowa\u0107 jakie s\u0105 najwi\u0119ksze potrzeby, dos\u0142ownie kilka punkt\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna zrealizowa\u0107 w ci\u0105gu nast\u0119pnego roku i p\u00f3j\u015b\u0107 z tym do dyrekcji. Mo\u017cna te\u017c zaprosi\u0107 mnie (\u015bmiech) lub innego lokalnego eksperta czy ekspertk\u0119. Organizuj\u0119 w tym zakresie dwudniowe szkolenia, po\u0142\u0105czone ze spacerem badawczym, kt\u00f3rych efektem jest raport z konkretnymi rekomendacjami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W trakcie tych warsztat\u00f3w przechodzimy przez wszystkie aspekty oszcz\u0119dzania zasob\u00f3w i tego, co instytucja mo\u017ce w tym zakresie zrobi\u0107. Jak projektowa\u0107 dzia\u0142ania w taki spos\u00f3b, aby by\u0142y niskoemisyjne &#8211; a przede wszystkim, jak zmieni\u0107 w og\u00f3le my\u015blenie o projektowaniu oferty. Jeste\u015bmy tak przywi\u0105zani do pewnych rzeczy, \u017ce trudno nam wyj\u015b\u0107 poza to przys\u0142owiowe pude\u0142ko i realizowa\u0107 zadania w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b, nie marnuj\u0105c zasob\u00f3w. Dobr\u0105 praktyk\u0105 jest zmienianie sposobu projektowania wydarze\u0144 z pojedynczych realizacji na cykle, rezygnowanie z modelu<em> fast culture &#8211; fastproject<\/em>. W przypadku powracaj\u0105cych cykli, pozwala to ogranicza\u0107 nak\u0142ady na promocj\u0119, czasem te\u017c na materia\u0142y czy narz\u0119dzia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy szukamy alternatyw, to znakomicie uruchamia si\u0119 nasz\u0105 kreatywno\u015b\u0107, wzbogaca nasz program. Chodzenie po utartych \u015bcie\u017ckach bardzo nas ogranicza. By\u0142o takie w\u0119gierskie <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0301421513008537\">badanie<\/a> &#8211; Adrei Tabi, kt\u00f3re wykaza\u0142o \u017ce nie wa\u017cne czy znasz si\u0119 na praktykach ekologicznych, jeste\u015b najcz\u0119\u015bciej tak samo \u015bmiec\u0105cym cz\u0142owiekiem jak ten, kt\u00f3ry si\u0119 nie zna. Wszystko zale\u017cy od poziomu finans\u00f3w. Dlatego to w\u0142a\u015bnie najbogatsze kraje s\u0105 najwi\u0119kszymi \u201c\u015bmieciuchami\u201d. Im bogatsza instytucja, tym ma wi\u0119ksz\u0105 szkodliwo\u015b\u0107 \u015brodowiskow\u0105, cho\u0107 paradoksalnie te\u017c mo\u017ce zrobi\u0107 najwi\u0119cej dobrego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tutaj warto powiedzie\u0107 o gad\u017cetach. Gad\u017cety nie maj\u0105 sensu! Kupowanie bawe\u0142nianych toreb nie jest ekologiczne, poniewaz ich ca\u0142kowity koszt klimatyczny (wyhodowanie bawe\u0142ny, uszycie, transport, przechowywanie, sprzeda\u017c itd.) jest bardzo wysoki. Aby by\u0142 por\u00f3wnywalny z kosztem wytworzenia pojedynczej zrywki, tak\u0105 torb\u0119 nale\u017ca\u0142oby u\u017cy\u0107 7100 razy! T\u0105 z bawe\u0142ny ekologicznej 20 tys. razy! A ka\u017cdy z nas ma ju\u017c kilka takich toreb w domu&#8230; wi\u0119cej na ten temat <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JvzvM9tf5s0&amp;list=PL6Yvfjr16Cr-7-n83xTlM5o9dHmNgtqL1&amp;index=15&amp;ab_channel=SciShow\">TUTAJ<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lepiej komunikowa\u0107: dajemy wam czyste powietrzem, czyst\u0105 wod\u0119. Gad\u017cet jako do\u015bwiadczenie, jako umiej\u0119tno\u015b\u0107 &#8211; to jest co\u015b, o czym powinni\u015bmy my\u015ble\u0107. Zastanawiam si\u0119 te\u017c nad zrobieniem rewolty w instytucjach kultury (\u015bmiech) i wystosowaniem apelu o przej\u015bcie na umowy i dokumenty online. To znowu oznacza olbrzymie oszcz\u0119dno\u015bci papieru czy \u015brodk\u00f3w przeznaczanych na wysy\u0142k\u0119 dokument\u00f3w, a tak\u017ce czasu.&nbsp;<br>Mapowanie zasob\u00f3w jest kluczowe na etapie przygotowawczym. Inwentaryzacja magazyn\u00f3w, sk\u0142adzik\u00f3w, to wa\u017cna rzecz na pocz\u0105tek. Cenn\u0105 zasad\u0105 jest bazowanie na rzeczach, kt\u00f3re ju\u017c mamy, zamiast nabywanie nowych. Ostatnio czyta\u0142am w magazynie <em>Teatr <\/em>artyku\u0142 na temat scenografii w teatrach, gdzie mi\u0119dzy innymi wspominano o tym, \u017ce w niemieckich teatrach jest obowi\u0105zek przejrzenia garderoby i dobierania w pierwszej kolejno\u015bci tego, co ju\u017c jest.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: W ubieg\u0142ym roku BWA Wroc\u0142aw realizowa\u0142o projekt, do kt\u00f3rego arty\u015bci wykorzystali plakaty i inne materia\u0142y promocyjne, kt\u00f3re zalega\u0142y niewykorzystane w ich magazynach.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT:<\/strong> Jako by\u0142a specjalistka od PR mog\u0119 potwierdzi\u0107, \u017ce w tym obszarze dochodzi do absolutnego marnotrawstwa. Bardzo cz\u0119sto te materia\u0142y s\u0105 \u017ale zaprojektowane, nieczytelne, powielaj\u0105 tre\u015bci. S\u0105 kolorowe, na b\u0142yszcz\u0105cym papierze &#8211; jednorazowe \u015bmieci. Na szcz\u0119\u015bcie coraz wi\u0119cej instytucji to rozumie. Przytaczam cz\u0119sto wizyt\u0119 w Muzeum Narodowym w Warszawie &#8211; przesz\u0142am si\u0119 wok\u00f3\u0142 muzeum i to, co g\u0142\u00f3wnie znalaz\u0142am w okolicy, to wyrzucone ulotki i bilety. Jednorazowa rzecz. Wiele instytucji zrozumia\u0142o to w trakcie pandemii i zacz\u0119\u0142o odchodzi\u0107 od papierowych materia\u0142\u00f3w. W konkursach miejskich w Warszawie brak drukowania jest premiowany. Wykazanie dba\u0142o\u015bci o \u015brodowisku w przygotowaniu projektu podwy\u017csza ocen\u0119 wniosku. Ulotki mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 na przyk\u0142ad tworzeniem kalendari\u00f3w na stronach internetowych i jako 2-3 du\u017ce plakaty w przestrzeni i przed instytucj\u0105. Jest to prosty zabieg i nie rozumiem, dlaczego tylko teatry maj\u0105 rozpiski repertuarowe. Domy kultury powinny mie\u0107 przede wszystkim rozpiski repertuarowe. Osobi\u015bcie w og\u00f3le zrezygnowa\u0142abym z aktualno\u015bci, na rzecz takich rozpisek. Wasi widzowie przede wszystkim chc\u0105 si\u0119 dowiedzie\u0107 co i kiedy u was si\u0119 dzieje. Oszcz\u0119dno\u015b\u0107 na tego typu materia\u0142acvh w skali roku jest to co\u015b, co ju\u017c daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Konkretne kwoty, kt\u00f3re mog\u0105 przem\u00f3wi\u0107 do nawet najwi\u0119kszych sceptyk\u00f3w.\u00a0<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT:<\/strong> Tutaj pojawia si\u0119 oczywi\u015bcie pytanie, w jaki spos\u00f3b promowa\u0107 wydarzenia alternatywnie. Po pierwsze wi\u0119c kalendarium. Korzystanie z kredy i tworzenie takich tablic na \u015bcianie. Mo\u017cna mie\u0107 tutaj w\u0105tpliwo\u015bci co do os\u00f3b starszych, jak o nie zadba\u0107. Ja polecam drukowanie mniejszej ilo\u015bci uproszczonej wersji materia\u0142\u00f3w dla tej grupy, drukowanie na \u017cyczenie. Albo wizyt\u00f3wki instytucji &#8211; zawieraj\u0105ce dane, o kt\u00f3rej i gdzie mo\u017cna zadzwoni\u0107 lub przyj\u015b\u0107 i uzyska\u0107 informacje. Korzystanie z tego, co si\u0119 ma, te\u017c oznacza du\u017c\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad w przestrzeni muze\u00f3w &#8211; nie budowanie kolejnych \u015bcianek, a zamiast tego oddzielenie ekspozycji tkanin\u0105 z recyklingu. Tak by\u0142o na przyk\u0142ad w Zach\u0119cie &#8211; tam wprawdzie by\u0142a to nowa tkanina, ale przerobiono j\u0105 p\u00f3\u017aniej na ubrania, kt\u00f3re sprzedano. Wszystko jest tak naprawd\u0119 kwesti\u0105 naszej w\u0142asnej kreatywno\u015bci i skrupulatno\u015bci. Je\u017celi chodzi o gospodarno\u015b\u0107 w instytucjach, w moim odczuciu nie jest dobrze. Bardzo du\u017co rzeczy si\u0119 marnuje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cna te\u017c jest rozmowa z pracownikami, inspirowanie do mniejszego zu\u017cywania zasob\u00f3w. Wtedy nawet nie chodzi o ekologi\u0119, chodzi o zmian\u0119 nawyk\u00f3w, a to najtrudniejsza rzecz. Pomocnym rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 wprowadzenie takiej konstrukcji przestrzeni, kt\u00f3ra sprzyja tym nawykom. Na przyk\u0142ad: \u015bwiat\u0142o lub woda w kranie na fotokom\u00f3rk\u0119. Du\u017co trudniej jest z grzejnikami, a przecie\u017c zu\u017cycie energii na ogrzewanie i ch\u0142odzenie to najwi\u0119kszy koszt. Co mo\u017cna zrobi\u0107? Nie zostawianie grzejnik\u00f3w odkr\u0119conych na weekend, zas\u0142anianie po zmroku okien, \u017ceby traci\u0107 jak najmniej ciep\u0142a, nie zastawanie grzejnik\u00f3w meblami, stosowanie ekran\u00f3w odbijaj\u0105cych ciep\u0142o od \u015bciany za grzejnikiem. Oddzielenie przestrzeni drzwiami, \u017ceby ciep\u0142o si\u0119 nie rozprasza\u0142o. Wietrzenie przy zakr\u0119conych kaloryferach, intensywne a nie przez ca\u0142y dzie\u0144. Klimatyzacja &#8211; marzenie wielu instytucji, jest bardzo kosztownym rozwi\u0105zaniem. Wydajniejsze i mniej energoch\u0142onne s\u0105 wiatraki lub wentylacja grawitacyjna, kt\u00f3ra wspomaga wymian\u0119 powietrza w pomieszczeniu. \u00a0 Alternatyw\u0105 jest te\u017c malowanie fasady na bia\u0142o, tworzenie zielonych \u015bcian czy dach\u00f3w poprzez zapuszczanie ro\u015blinno\u015bci pn\u0105cej. S\u0105\u00a0 r\u00f3\u017cne metody na niwelowanie wysp ciep\u0142a.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Dobr\u0105 okazj\u0105 do wprowadzenia tego typu rozwi\u0105za\u0144 s\u0105 modernizacje budynk\u00f3w. Tutaj b\u0119dzie mo\u017cna korzysta\u0107 z r\u00f3\u017cnych \u015brodk\u00f3w unijnych, przeznaczonych na dzia\u0142ania infrastrukturalne. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o budowaniu nowych budynk\u00f3w, czego jestem przeciwniczk\u0105. Oczywi\u015bcie, nie zawsze da si\u0119 tego unikn\u0105\u0107, ale je\u015bli ju\u017c budowa\u0107, warto skorzysta\u0107 na przyk\u0142ad z materia\u0142\u00f3w z drugiej r\u0119ki. <a href=\"https:\/\/teatrzaglebia.pl\/scena-nowa\/\">Teatr Zag\u0142\u0119bia w Sosnowcu<\/a>, kt\u00f3ry jest fantastycznym przyk\u0142adem dzia\u0142a\u0144 pro ekologicznych, buduje w\u0142a\u015bnie nowe skrzyd\u0142o, gdzie 20% b\u0119dzie zbudowane z materia\u0142\u00f3w pochodz\u0105cych z recyklingu. A przecie\u017c produkcja betonu jest wyj\u0105tkowo szkodliwa, a to nie jedyny koszt \u015brodowiskowy nowo budowanych przestrzeni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Podsumowuj\u0105c, zanim zaczniemy realizowa\u0107 \u201czielony\u201d program, najpierw powinni\u015bmy zadba\u0107 o w\u0142asne praktyki. Wyobra\u017cam sobie sytuacj\u0119, kiedy entuzjastycznie zaczynamy realizacj\u0119 proekologicznych warsztat\u00f3w, a mo\u017cemy by\u0107 przy\u0142apani na tym, \u017ce nasze w\u0142asne praktyki nie s\u0105 ekologiczne.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT:<\/strong> Jest to klasyka gatunku! Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce tego typu dzia\u0142ania w instytucjach maj\u0105 cz\u0119sto znamiona <em>greenwashingu<\/em>, zu\u017cywaj\u0105 zasoby generuj\u0105c odpady. Przyk\u0142ad: robienie warsztat\u00f3w <em>upcyklingowych<\/em>, w ramach kt\u00f3rych powstaj\u0105 przedmioty, kt\u00f3re i tak b\u0119d\u0105 wyrzucone do \u015bmieci. W dodatku nie b\u0119d\u0105 nadawa\u0142y si\u0119 do recyklingu, bo jest to na przyk\u0142ad plastik po\u0142\u0105czony\u00a0 klejem. Znam te\u017c przypadek firmy animacyjnej, kt\u00f3ra kupowa\u0142a specjalnie plastikowe, nowe butelki, \u017ceby zrobi\u0107 z nich co\u015b na zaj\u0119ciach. To chcia\u0142abym podkre\u015bli\u0107: warsztatom <em>upcyklingowym<\/em> w instytucjach m\u00f3wi\u0119 stanowcze nie! Podk\u0142adki pod napoje? To naprawd\u0119 nie jest rzecz pierwszej potrzeby. Naprawianie ubra\u0144, cerowanie, spruwanie swetr\u00f3w i robienie z tego nowych, ale potrzebnych rzeczy. Szycie woreczk\u00f3w na warzywa, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej mo\u017cemy odda\u0107 do lokalnego warzywniaka. To jest co\u015b!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klasycznym przyk\u0142adem popularnego niby &#8211; eko dzia\u0142ania jest malowanie drzewek\u00a0 na kartce papieru. A przecie\u017c jedna kartka papieru to a\u017c 10 litr\u00f3w wody. Do tego papier podro\u017ca\u0142 w tym roku dwukrotnie &#8211; i b\u0119dzie dro\u017ca\u0142. Dlaczego marnujemy w taki spos\u00f3b zasoby? Tu pojawia si\u0119 argument, \u017ce to si\u0119 dzieciom podoba. Dzieciom wiele rzeczy si\u0119 podoba, mog\u0105 bawi\u0107 si\u0119 bardziej naturalnymi materia\u0142ami, wszystko zale\u017cy od tego, jak do tego podejdziemy. A trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci to one b\u0119d\u0105 mierzy\u0107 si\u0119 z brakiem zasob\u00f3w, kt\u00f3re my w ten spos\u00f3b marnujemy. Staram si\u0119 tego nie ocenia\u0107, wynika to g\u0142\u00f3wnie z braku wiedzy, ale trzeba m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce mo\u017cna inaczej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Wszystko wymaga najpierw przemy\u015blenia.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT: <\/strong>I edukacji! Ale ta wiedza ju\u017c jest, w mojej publikacji &#8211; ale nie tylko! Jest masa blog\u00f3w, artyku\u0142\u00f3w, ksi\u0105\u017cek, jest tego coraz wi\u0119cej. Jest ca\u0142a masa bardzo dobrych ksi\u0105\u017cek dla dzieci o tematyce ekologicznej. Sama je czytam (\u015bmiech). Dla doros\u0142ych brakuje dobrych ksi\u0105\u017cek pisanych j\u0119zykiem nie naukowym. S\u0105 r\u00f3\u017cne warto\u015bciowe serie, warto sprowadza\u0107 je do naszych bibliotek. Dobrym pomys\u0142em mo\u017ce by\u0107 regularny czytelniczy klub dzieci\u0119cy o tematyce ekologicznej i czytanie tych ksi\u0105\u017cek &#8211; i na pewno b\u0119dzie to mia\u0142o lepszy efekt ni\u017c malowanie drzewek, kwiat\u00f3w, czy zwierz\u0105tek na kartce papieru\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatnio w instytucji, kt\u00f3ra mia\u0142a edukowa\u0107 mi\u0119dzy innymi w tym zakresie, widzia\u0142am zaj\u0119cia polegaj\u0105ce na uczeniu si\u0119 o drzewach nie podczas spaceru po parku czy lesie, ale na zerwanych ga\u0142\u0119ziach\u2026 Naprawd\u0119, warto to dobrze przemy\u015ble\u0107. Przede wszystkim, trzeba odr\u00f3\u017cni\u0107 edukacj\u0119 przyrodnicz\u0105 od edukacji ekologicznej. To, \u017ce si\u0119 nauczymy nazwy drzew nie spowoduje, \u017ce nie b\u0119dziemy kupowa\u0107 plastiku czy zaczniemy zakr\u0119ca\u0107 wod\u0119 w kranie. Oczywi\u015bcie, wa\u017cne jest zaszczepienie mi\u0142o\u015bci do przyrody, jak cho\u0107by tego, \u017ce nie karmi si\u0119 ptak\u00f3w chlebem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Zacznijmy od tego, co ju\u017c mamy. Zr\u00f3bmy audyt.\u00a0<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT:<\/strong> Mo\u017cna dzia\u0142a\u0107 jednocze\u015bnie na wielu poziomach. Kiedy realizujemy dzia\u0142ania edukacyjne, w trakcie takich dzia\u0142a\u0144 sami te\u017c uczymy si\u0119, co si\u0119 dobrze sprawdza, a co si\u0119 nie sprawdza. Osoba z naszej instytucji, kt\u00f3rej zlecimy takie dzia\u0142ania, te\u017c by\u0107 mo\u017ce zrobi przy tej okazji research, nauczy si\u0119 czego\u015b. Kolejnym krokiem mo\u017ce by\u0107 sprawdzenie, czy mo\u017cna co\u015b po\u017cyczy\u0107, pozyska\u0107 od naszej publiczno\u015bci. Ka\u017cdy przyjdzie na spektakl, w kt\u00f3rym gra p\u0142aszcz jego mamy, albo kredens babci (\u015bmiech).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cnym zagadnieniem jest te\u017c korzystanie z lokalnych zasob\u00f3w. Oznacza to na przyk\u0142ad, \u017ce kiedy organizujemy wydarzenie, nie zawsze musi do nas przyjecha\u0107 ekspert czy artysta z Wielkiej Brytanii. Obecnie muzea mi\u0119dzynarodowe coraz cz\u0119\u015bciej kompletuj\u0105c elementy na wystaw\u0119, bior\u0105 pod uwag\u0119&nbsp; co jest bli\u017cej do zdobycia. Pojawia si\u0119 tu dra\u017cliwa kwestia, jak daleko kurator mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 na kompromis, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie ekonomi\u0119 czy ekologi\u0119. Co\u015b, co kiedy\u015b by\u0142oby nie do pomy\u015blenia. A coraz cz\u0119\u015bciej b\u0119dzie to konieczno\u015b\u0107. I tutaj pojawia si\u0119 w\u0105tek u\u017cyczania ju\u017c wymy\u015blonych projekt\u00f3w. Je\u015bli zesp\u00f3\u0142 jest gdzie\u015b w trasie po Europie, to op\u0142aca mu si\u0119 po drodze odwiedzi\u0107 wi\u0119cej miejsc, ni\u017c ka\u017cdorazowo wylatywa\u0107 np. z Stan\u00f3w Zjednoczonych, a to na koncert w Pradze, a to w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Coraz popularniejszy staje si\u0119 te\u017c model, w kt\u00f3rym trzy lub cztery muzea zrzucaj\u0105 si\u0119 na wystaw\u0119, kt\u00f3ra przyje\u017cd\u017ca i w\u0119druje po tych instytucjach, co wychodzi taniej, a dodatkowo wi\u0119cej os\u00f3b mo\u017ce t\u0119 wystaw\u0119 zobaczy\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejna rzecz to cateringi. Ostatnio na prowadzone przeze mnie warsztaty jedna dziewczyna przynios\u0142a dzikie czere\u015bnie, kt\u00f3re ros\u0142y u niej pod domem. Kupowanie prostych, ro\u015blinnych rzeczy to te\u017c jest oszcz\u0119dno\u015b\u0107. Nabia\u0142, w\u0119dliny, mi\u0119so &#8211; s\u0105 dro\u017csze i oczywi\u015bcie maj\u0105 wy\u017cszy koszt \u015brodowiskowy. Catering te\u017c mo\u017ce by\u0107 bardziej zr\u00f3wnowa\u017cony. Boimy si\u0119, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 niezadowoleni z kuchni ro\u015blinnej? Pami\u0119tajmy, \u017ce proponujemy jedzenie za darmo, nie musimy si\u0119 nagina\u0107. Warto natomiast inspirowa\u0107 do nowej kuchni, pokazywa\u0107 nowe smaki. Wa\u017cne te\u017c jest kupowanie przemy\u015blanej ilo\u015bci rzeczy, a nadmiar rozda\u0107 potrzebuj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF:\u00a0 Kiedy umawia\u0142y\u015bmy si\u0119 na wywiad wspomnia\u0142a\u015b, \u017ce bycie zielon\u0105 instytucj\u0105 mo\u017ce oznacza\u0107 dost\u0119p do nowych funduszy, ale te\u017c \u017ce b\u0119dzie to coraz cz\u0119\u015bciej premiowane w r\u00f3\u017cnych konkursach. Jak si\u0119 pewnie domy\u015blasz, zaintrygowa\u0142 mnie ten temat (\u015bmiech).\u00a0<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT: <\/strong>Przyk\u0142adem jest cho\u0107by Urz\u0105d Miasta Warszawa, kt\u00f3ry na etapie og\u0142osze\u0144 konkursowych nie pozwala na zakup wody w plastiku. Tak, b\u0119dzie to coraz cz\u0119\u015bciej premiowane: przemy\u015blenie tego, \u017ceby wydarzenie by\u0142o zr\u00f3wnowa\u017cone, \u017ceby nie generowa\u0142o \u015bmieci, uwzgl\u0119dnia\u0142o rekompensat\u0119 \u015brodowiskow\u0105. Sama widz\u0119, \u017ce odk\u0105d \u017cyj\u0119 w bardziej zr\u00f3wnowa\u017cony spos\u00f3b, zu\u017cywam nawet po\u0142ow\u0119 mniej zasob\u00f3w, a zatem o po\u0142ow\u0119 mniej za nie p\u0142ac\u0119 &#8211; pomy\u015bl wi\u0119c, jak to si\u0119 przek\u0142ada w skali instytucji czy projektu. Inn\u0105 rzecz\u0105 jest spos\u00f3b wykorzystania dotacji. Jestem zwolenniczk\u0105 tego, \u017ceby raczej zwraca\u0107 niewykorztstane \u015brodki, ni\u017c w ostatniej chwili robi\u0107 pochopne zakupy. Zazwyczaj kupuje si\u0119 wtedy hurtowo materia\u0142y. A mo\u017cna by by\u0142o wykorzysta\u0107 te \u015brodki w inny spos\u00f3b. Jednak zanim tak uelastyczni\u0105 si\u0119 procedury finansowania projekt\u00f3w, troch\u0119 czasu musi min\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: A gdzie szuka\u0107 zielonych \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT: <\/strong>Niedawno powsta\u0142a <a href=\"http:\/\/ekodotacje.ios.edu.pl\">wyszukiwarka <\/a>dedykowana eko dotacjom. Warto te\u017c zarejestrowa\u0107 si\u0119 w generatorze wniosk\u00f3w Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska &#8211; tam cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 pieni\u0105dze na edukacj\u0119 ekologiczn\u0105. Warto sprawdza\u0107 te\u017c wydzia\u0142y \u015brodowiska w naszej gminie czy mie\u015bcie. Oczywi\u015bcie tutaj trzeba wymieni\u0107 te\u017c wi\u0119ksze fundusze infrastrukturalne, jak dofinansowania na panele czy pompy ciep\u0142a. Ekologia jest te\u017c obszarem dofinansowanym z funduszy norweskich. Ja na przyk\u0142ad swoj\u0105 publikacj\u0119 sfinansowa\u0142am w ramach stypendium MKiDNu Ju\u017c wida\u0107, \u017ce ewidentnie jest to temat coraz cz\u0119\u015bciej preferowany. Tych dotacji jest bardzo du\u017co i wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe. Coraz wi\u0119cej jest dotacji dla szk\u00f3\u0142 i warto nawi\u0105zywa\u0107 takie wsp\u00f3\u0142prace, bo tam edukacji ekologicznej brakuje, jest to bardzo ch\u0142onny obszar.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Tutaj warto poruszy\u0107 w\u0105tek wsp\u00f3\u0142pracy zewn\u0119trznych. Jest wiele firm, potencjalnych parter\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 na sztandarach wypisan\u0105 zielon\u0105 polityk\u0119, co otwiera przed nami nowe mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy. Ale jak tych partner\u00f3w m\u0105drze wybiera\u0107, \u017ceby nie pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 <em>greenwashingu<\/em>?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT: <\/strong>Tutaj przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 coraz liczniejsze fundacje korporacyjne. Powiem tak, najlepiej jest dzia\u0142a\u0107 zgodnie ze swoim sumieniem. Zawsze warto sprawdzi\u0107, na ile dana firma dzia\u0142a na rzecz \u015brodowiska. Ostatnio du\u017ca firma produkuj\u0105ca kosmetyki i chemi\u0119 postanowi\u0142a przeznaczy\u0107 100 tysi\u0119cy z\u0142otych na edukacj\u0119 ekologiczn\u0105 do rozdysponowania przez organizacje pozarz\u0105dowe. Jest to firma, kt\u00f3ra wyj\u0105tkowo \u015bmieci i chc\u0105c przyczyni\u0107 si\u0119 do ochrony \u015brodowiska powinna raczej wdra\u017ca\u0107 polityk\u0119 nalewania do wielorazowych pojemnik\u00f3w czy lokalnego systemu dystrybucji. Mog\u0142aby zrobi\u0107 wiele innych rzeczy, zamiast wydawa\u0107 100 tysi\u0119cy, kt\u00f3re na marginesie stanowi\u0105 jaki\u015b promil jej bud\u017cetu na dzia\u0142ania edukacyjne, Oczywi\u015bcie znalaz\u0142o si\u0119 wielu entuzjast\u00f3w korzystania z tych \u015brodk\u00f3w, dzi\u0119ki czemu zrealizowano szereg dzia\u0142a\u0144 polegaj\u0105cych znowu&nbsp; najcz\u0119\u015bciej na\u2026 malowaniu lasu na kartce (\u015bmiech). Zupe\u0142nie bez sensu wydane pieni\u0105dze, nic nie zmieniaj\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ustalmy przede wszystkim, ze instytucje kultury ciesz\u0105 si\u0119 du\u017cym zaufaniem spo\u0142ecznym i publicznym i to jest zas\u00f3b bardzo atrakcyjny dla firm, kt\u00f3re chc\u0105 sobie \u201cdomalowa\u0107 kwiatki\u201d. Moim zdaniem, nie warto bra\u0107 tych pieni\u0119dzy. Nie tylko ze wzgl\u0119d\u00f3w ekologicznych, ale te\u017c etycznych. Je\u015bli masz jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci, nie r\u00f3b tego. Przyk\u0142adem jest Tate Modern, kt\u00f3re po 27 latach zrezygnowa\u0142o ze wsp\u00f3\u0142pracy z BP. To nie jest takie proste w ma\u0142ych spo\u0142eczno\u015bciach, gdzie liczy si\u0119 ka\u017cdy przys\u0142owiowy grosz. Jednak zawsze, kiedy mamy wyb\u00f3r, wybierajmy te firmy, kt\u00f3re oferuj\u0105 zr\u00f3wnowa\u017cone produkty lub us\u0142ugi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>SF: Nasza odpowiedzialno\u015b\u0107 jako instytucji kultury powinna si\u0119 przejawia\u0107 r\u00f3wnie\u017c w tym, z kim wchodzimy we wsp\u00f3\u0142prac\u0119? Taki komunikat te\u017c mo\u017ce mie\u0107 warto\u015b\u0107 edukacyjn\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>JT:<\/strong> Ze wszystkiego mo\u017cemy zrobi\u0107 edukacj\u0119. Najlepsz\u0105 edukacj\u0105 ekologiczn\u0105 jest nasza w\u0142asna postawa, inspiruj\u0105co &#8211; nie pouczaj\u0105co.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">JE\u015aLI ZAINTERESOWA\u0141 CI\u0118 TEN TEMAT, KONIECZNIE ZAJRZYJ TUTAJ:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.joannatabaka.pl\/?fbclid=IwAR2hP-5W89Ib4Ez0xL3spAl8VFT_GgWIMCFs-T9dCmriaFOwI2v9boO9C8w\">Joanna Tabaka strona www\u00a0<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/zielonainstytucjakultury\">Zielona instytucja kultury FB\u00a0<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.joannatabaka.pl\/publikacje\">Zielona instytucja kultury publikacja\u00a0<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W publikacji \u201cZielona instytucja kultury\u201d Joanna Tabaka opisuje trzy poziomy stawania si\u0119 instytucj\u0105 realizuj\u0105c\u0105 polityk\u0119 zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Wewn\u0119trzny &#8211; zwi\u0105zany z zarz\u0105dzaniem zasobami. Programowy  uwzgl\u0119dnianie edukacji ekologicznej w naszej ofercie. Zewn\u0119trzny &#8211; czyli podejmowane wsp\u00f3\u0142prace i odpowiedzialne dobieranie partner\u00f3w. Wszystkie one maj\u0105 bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na nasze finanse. Jak w praktyce wdro\u017cy\u0107 zasady ekonomii cyrkularnej i dlaczego warto to robi\u0107? Kt\u00f3re dzia\u0142ania w instytucji najbardziej przyczyniaj\u0105 si\u0119 do marnowania zasob\u00f3w? Czy instytucja kultury mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 greenwashingu? Podczas naszej rozmowy pad\u0142o wiele podobnych pyta\u0144 i jeszcze wi\u0119cej odpowiedzi. Zapraszamy!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":36,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[42,52,17,50,53],"class_list":["post-218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad","tag-dom-kultury","tag-ekonomia-cyrkularna","tag-zarzadzanie-kultura","tag-zielona-instytucja-kultury","tag-zrownowazony-rozwoj-w-instytucji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":227,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218\/revisions\/227"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukafundraisingu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}